MOLITVA ZA MARILYN MONROE

 

Gospode, primi ovu mladu đevojku

poznatu širom svijeta kao Marilyn Monroe,

bez obzira što to nije bilo njeno pravo ime

(a Ti znaš kako je njeno ime,

te đevojčice siročeta, silovane sa devet godina

i prodavačice koja je sa šesnest pokušala da se ubije),

i koja sada stoji pred Tobom bez ikakve šminke,

bez svog agenta za štampu,

bez fotografa i bez davanja autograma,

sama poput astronauta suočenog sa prostranim svemirom..

Kao dijete, san je imala kako gola hoda u crkvi (prema Tajmsu)

pred mnoštvom koje leži na podu; sa glavama na podu

ide na prstima kako ne bi stala na njih.

Ti poznaješ naše snove bolje od psihijatara.

Crkva, dom, pećina; oni su sigurnost majčine utrobe

ali i nešto više od toga…

 

Glave su obožavatelji, to je jasno

(masa glava u tami pod snopom svjetlosti).

Ali hram nije studio 20th Century-Fox.

Hram - od mramora i zlata - je hram Njegovog tijela,

u kojem Sin Čovječji stoji s bičem u ruci,

istjerujući trgovce iz 20th Century-Foxa

koji su Tvoju kuću molitve pretvorili u jazbinu lupeža.

Gospode,

u ovom svijetu kontaminiranom grijehom i radioaktivnošću,

nećeš kriviti samo prodavačicu

koja je, kao i svaka prodavačica, sanjala da postane filmska zvijezda.

I njen san se ostvario (ali kao stvarnost Technicolora).

Nije radila ništa drugo nego djelovala prema scenariju koji smo joj dali,

scenariju naših vlastitih života, a to je bio apsurdan scenarij.

Oprosti joj, Gospode, i oprosti nama

za naš dvadeseti vijek,

za tu kolosalnu superprodukciju na kojoj smo svi radili.

Bila je gladna ljubavi, a mi smo joj nudili sredstva za smirenje.

Za tugu što nije svetica,

preporučena joj je psihoanaliza.

Sjetite se, Gospodine, njenog rastućeg straha od kamere,

i njene mržnje prema šminki, insistiranja da je nosi za svaku scenu,

i kako je užas rastao,

i njeno kašnjenje u studiju je raslo.

 

Kao i svaka prodavačica,

sanjala je da postane filmska zvijezda.

I njen život je bio nestvaran, poput sna koji psihijatar tumači i arhivira.

 

Njene romanse su bile kao poljubac zatvorenih očiju

koji, kada otvorite oči

otkrijete da je bio pod reflektorima

i reflektori se gase!

I sruše dva zida sobe (bio je to filmski set)

dok režiser odlazi sa svojom bilježnicom

jer je scena već snimljena.

Ili kao putovanje jahtom, poljubac u Singapuru, ples u Riju

prijem u vili Vojvode i Vojvotkinje od Windsora

viđen u maloj dnevnoj sobi bijednog stana.

Film je završio bez posljednjeg poljupca.

Pronašli su je mrtvu u krevetu, s rukom na telefonu.

A detektivi nijesu znali koga htjela pozvati.

Bilo je

kao da je neko okrenuo broj svog jedinog prijatelja

i čuo samo snimak koji kaže: WRONG NUMBER

Ili kao neko koga su ranili gangsteri

koji pruža ruku za isključenim telefonom.

 

Bože:

koga god je htjela pozvati

a nije (a možda to nije bio niko

ili Neko čiji broj nije u telefonskom imeniku Los Angelesa)

ti se javi na telefon!

 

Prevod i prepjev na crnogorski: M.M.Delibasic

 

ORACION POR 

MARILYN MONROE

 

Señor

recibe a esta muchacha conocida en toda la Tierra con el nombre de Marilyn Monroe,

aunque ése no era su verdadero nombre

(pero Tú conoces su verdadero nombre, el de la huerfanita violada a los 9 años

y la empleadita de tienda que a los 16 se había querido matar)

y que ahora se presenta ante Ti sin ningún maquillaje

sin su Agente de Prensa

sin fotógrafos y sin firmar autógrafos

sola como un astronauta frente a la noche espacial.

Ella soñó cuando niña que estaba desnuda en una iglesia (según cuenta el Times)

ante una multitud postrada, con las cabezas en el suelo

y tenía que caminar en puntillas para no pisar las cabezas.

Tú conoces nuestros sueños mejor que los psiquiatras.

Iglesia, casa, cueva, son la seguridad del seno materno

pero también algo más que eso…

 

Las cabezas son los admiradores, es claro

(la masa de cabezas en la oscuridad bajo el chorro de luz).

Pero el templo no son los estudios de la 20th Century-Fox.

El templo —de mármol y oro— es el templo de su cuerpo

en el que está el hijo de Hombre con un látigo en la mano

expulsando a los mercaderes de la 20th Century-Fox

que hicieron de Tu casa de oración una cueva de ladrones.

Señor

en este mundo contaminado de pecados y de radiactividad,

Tú no culparás tan sólo a una empleadita de tienda

que como toda empleadita de tienda soñó con ser estrella de cine.

Y su sueño fue realidad (pero como la realidad del tecnicolor).

Ella no hizo sino actuar según el script que le dimos,

el de nuestras propias vidas, y era un script absurdo.

Perdónala, Señor, y perdónanos a nosotros

por nuestra 20th Century

por esa Colosal Super-Producción en la que todos hemos trabajado.

Ella tenía hambre de amor y le ofrecimos tranquilizantes.

Para la tristeza de no ser santos

se le recomendó el Psicoanálisis.

Recuerda Señor su creciente pavor a la cámara

y el odio al maquillaje insistiendo en maquillarse en cada escena

y cómo se fue haciendo mayor el horror

y mayor la impuntualidad a los estudios.

 

Como toda empleadita de tienda

soñó ser estrella de cine.

Y su vida fue irreal como un sueño que un psiquiatra interpreta y archiva.

 

Sus romances fueron un beso con los ojos cerrados

que cuando se abren los ojos

se descubre que fue bajo reflectores

¡y se apagan los reflectores!

Y desmontan las dos paredes del aposento (era un set cinematográfico)

mientras el Director se aleja con su libreta

porque la escena ya fue tomada.

O como un viaje en yate, un beso en Singapur, un baile en Río

la recepción en la mansión del Duque y la Duquesa de Windsor

vistos en la salita del apartamento miserable.

La película terminó sin el beso final.

La hallaron muerta en su cama con la mano en el teléfono.

Y los detectives no supieron a quién iba a llamar.

Fue

como alguien que ha marcado el número de la única voz amiga

y oye tan solo la voz de un disco que le dice: WRONG NUMBER

O como alguien que herido por los gangsters

alarga la mano a un teléfono desconectado.

 

Señor:

quienquiera que haya sido el que ella iba a llamar

y no llamó (y tal vez no era nadie

o era Alguien cuyo número no está en el Directorio de los Ángeles)

¡contesta Tú al teléfono!

 

Molitva za Marilyn Monroe  je pjesma za mladu ženu, za njeno nesretno đetinjstvo, njene snove i patnje. Pjesnik traži oproštaj za nju i svijet u kojem je živjela i patila. Pjesma je optužnica protiv  društva koje je od Marilyn napravilo ikonu, a potom je uništilio, onako  kao što vjernici istočne crkve kopajaći oči svecima uništavaju ikone.

 

Ernesto Cardenal (1925–2020) bio je nikaragvanski svešenik, pjesnik i političar poznat po teologiji oslobođenja i ulozi u Sandinističkoj revoluciji. Nakon studija književnosti, filozofije i teologije, vratio se u Nikaragvu, gdje je učestvovao u Aprilskom ustanku. Za sveštenika je zaređen 1965. godine. Kasnije je osnovao komunu za umjetnike na ostrvu Solentaname. Bio je ministar kulture Nikaragve (1979–1990). Radio je na opismenjavanju stanovništva. Vatikan ga je privremeno suspendovao.

 

DJELA

Epigrami, 1961; Gestimanski vrt, 1964; Psalmi, 1964; Molitva za Merllin Monro i druge pjesme, 1965; Nepouzdani tjesnac, 1967; Počast američkim Indijancima, 1969; Proročanstvo Managua, 1973.