Boja naranče
Napokon, kao rijetko kada vjerna,
noć mi se vraća, i sad imam vremena
za ponovni sastanak sa svim
neuživanim šumama
neosvojenim brdima
i nevidljivim morima
i preskočenim nedjeljama.
Šumama što su čekale tvoje veselje.
Brdima što su imala prostora za moj korak s tobom.
Morima što su krila osmjehe našeg sina.
Nedjeljama za riječi ljubavi među nama.
Sad nemam druge zastave do svoje samoće
i ovih rijetkih vjernih noći
da u njih ulijevam prah uspomene.
Uspomena još ima boju naranče.
Istarske žene
Kozjim stazama silaze
s krša k moru.
Uspravne idu i svečane
u nizu, nijeme,
u dugoj crnoj odjeći,
bijelih lica,
bosih nogu,
a crne im se na glavi marame.
Hodaju polako
u nizu, crne
točke u nizu
na bijelim stijenama krasa.
One su sjeverno zviježđe
ove sažgane planete.
Gorak u svome zalazu
Sagnuo sam glavu pred svojom dušom:
crna odora stradanja, jedan drugi izlaz.
Zemljo moja, ostavljam te i tražim san od mora.
Sada me čitava planina pritišće na ramenima,
i val ovog mora ima okus suza
a ljubav zove nesmiljena noć.
No već kasno za nove sne zelene
od grgoljavih zdenaca, od trolista . . .
U mome selu, tamo, kakvo sunce!
Tamo na jugu pjesme su od čuda,
slatke su tamo i gorke divlje kave,
a smjesta bi nam došao dobar san.
Sestra je bila sestra, a sladak kruh.
Ženo moja sagnuo sam glavu pred djetetom,
nastavljam se u njemu tražeći nove zemlje,
a crn sam, gorak u svome zalazu.
Čovjek sa suncem
Jedan čovjek sa suncem u kosi
i očima srebrnim blještavoj sablji nalik.
Jedna žena s kosom noći
i očima vatrenim, ustima plamenim i srcem na dlanu.
Ljubili su se i bili otac moj i mati moja.
Tako gazim u suncu noći
sa srebrnim srcem i očima od mora.
Istrajati u nemoći
Hodamo olovnim nogama
umorni od tolikih prepreka
beskrajnom cestom što vodi
od prividne zore
od jedine noći.
Hodamo od davnine.
Cilj nam je bizak a nedohvatljiv,
a valja istrajati u nemoći,
koja jedina čini nas sličnima:
svaki sa svojom zvijezdom
krvavom na čelu.
Pjesma za recitaciju
na književnoj večeri
Djeco, žene i odrasli ljudi,
nemam pjesmu za vas, ja nemam riječi.
Drugi su pjesnici već sve rekli
s pticama posjelim na čelo,
s bijelim zvonima i noćima
crnim od pakline i vina.
Drugi pjesnici. I svi su
patili u šutnji pjesništvo,
gorku radost.
Djeco , žene i odrasli ljudi,
nemam osmijeha za vas, nemam mirisnog
vjetra da vam ga prospem. Zemlja nam je
svima teška pod nogama, i svi su,
svi pjesnici to već ispričali.
No vi ne vjerujete.
Što još hoćete od onoga tko piše
s rukama već pruženim
k posljednjoj granici?
Ljuska za ljuskom: evo more nam već izbacuje
sve svoje mrtve, a mi kažemo: ribe,
ribe srebrne.
Sječivo za sječivom: oganj
u led pretvoren.
Ruka za rukom: rijetko je ljubav,
Pjesma: plač.
Što hoćete još od onoga tkopiše
a čelo mu je kameno?
Gledajući kišu
Trula i siva, van vremena, kiša
pada na travu i lašti kamenje,
u lokvama se rastapa. Dva dječaka
u jednoj bari veselo se bućkaju,
i oči su im ddrukčije i dan im je
drugačiji, razveseljen modrinom
radosne igre koju i sad zamišljam
no ne uzbuđuje me više. Mnogo je
sumorne vode sišlo i razrijedilo
i zanose i vlasi.
U zatišju godina i doba
iz šutnje izrezujem trenutke, kao škarama,
i zadšćem kadkad od lagana srha,
i gdjekoje svjetlo, gdjekoji me plamen
tiho obraduje. A od svega ostalo je
samo to veselo trčanje dječaka.
I u tome živim.
U svim zbirkama objavljenim u mojoj knjizi, jedan od neizbježno prisutnih 'likova' je more, koje susrećemo i u nagrađivanoj seriji ovog najnovijeg izdanja 'Istria Nobilissima'. Sam naslov, 'Zbogom moru', govori sve, jer je ono bilo moj pratilac i pokretač u radosti i tuzi, i živio sam uz njega cijeli svoj život. Druga karakteristika moje poezije je da odražava dvoličnost života i mog bića. Pripadam dvjema zemljama, dvama morima, i ljubav koju gajim prema oba umnožava me, kao i prema ljudima s kojima sam živio, govoreći mnogim jezicima. I to je produžilo moj život. Ne treba zanemariti da poetski glasovi male Italije u Hrvatskoj i Sloveniji svjedoče o njenom prisustvu i vitalnosti. Dio sam nje već preko sedamdeset šest godina. Njihovo i moje – kako je to rekla Nelida Milani – „je putovanje kroz ideologije, utopije, politiku i kulturu, ali prije svega čin vjere u poeziju kao bezvremensku ljudsku nužnost.“ Što se mene tiče, dodat ću da sam se u svojim djelima uvijek doticala „fiumanskog kosmopolitizma“ onih koji, došavši odakle god, otkrivaju da su dio ove zemlje. I taj snažan osjećaj pripadnosti zemlji usvajanja prisutan je u mnogim mojim pjesmama. Giacomo Scotti
Giacomo Scotti rođen je 1. decembra 1928. godine u mjestu Saviano kod Napulja. Sa navršenih sedamnaest godina, pridružio se američkim trupama koje su se s juga Italije kretale prema sjeveru. Nakon rata 1947. godine preselio u tadašnju Jugoslaviju, prvo u Pulu, a potom u Rijeku. Živio je u Rijeci sve do raspada Jugoslavije, a kasnije između Italije i Hrvatske. U Istri je počeo da se bavi novinarstvom i poezijom.Sa poezijom, pripovijetkama i raspravama sarađuje sa brojnim časopisima u Jugoslaviji, Italiji, Švajcarskoj i Argentini. Njegove pjesme i priče prevedene su i štampane na albanskom, bugarskom, mađarskom, makedonskom, španskom, turskom, rumunskom, slovačkom i drugim jezicima. Scoti je dao veliki doprinos afirmaciji književnosti naroda Jugoslavije sa svojim prevodima na talijanski i obratno afirmisao je talijansku književnost u Jugoslaviji.
Giacomo Scoti objavio oko 160 književnih radova. Osim poezije isao je pripovijetke, pjesme za djecu, bajke, istorijske čitanke.
DJELA
Ventimila caduti, con R. Giacuzzo, Milano, Mursia, 1967; Quelli della montagna, con R. Giacuzzo, Unione degli Italiani dell'Istria e di Fiume, 1972; Quelli della montagna. Storia del Battaglione Triestino d'Assalto, Rovigno, Centro di Ricerche Storiche, 1971; Kragujevac, la città fucilata, Milano, 1967; La Repubblica di Albona, con L. Giuricin, Rovigno, 1971; Tito, l'uomo che disse di no a Stalin, Roma, 1972; Tito da contadino a leader del Terzo Mondo, Caltanissetta-Roma, 1973; Il battaglione degli "straccioni", Milano, 1974; Rossa una stella, Rovigno, 1975; Ustascia tra il fascio e la svastica, Udine, 1976; Bono Taliano. Gli italiani in Jugoslavia (1941-43), Milano, La Pietra, 1977; L'Arcipelago del Quarnero: (e le Isole Brioni) : natura, storia, arte, turismo, Milano, Mursia, 1980; I "disertori: le scelte dei militari italiani sul fronte jugoslavo prima dell'8 settembre", Milano, Mursia, 1980; Juris, juris! All'attacco! La guerriglia partigiana ai confini orientali d'Italia 1943-1945., Milano, Mursia, 1984; Le aquile delle Montagne nere: storia dell'occupazione e della guerra italiana in Montenegro (1941-1943), Milano, Mursia, 1987; Goli otok. Ritorno all'Isola Calva, Trieste, edizioni LINT, 1991, ultima edizione 2006; I pirati dell'Adriatico, Trieste, Lint, 2001; Dossier foibe, San Cesario di Lecce, Manni, 2005; Fiabe e leggende del Mar Adriatico dall'Istria alla Dalmazia, all'Italia, Treviso, Editrice Santi Quaranta, 2005; L'arcipelago di luce: viaggio nelle isole della Dalmazia centrale, Reggio Emilia, Diabasis, 2007; Ragusa, la quinta repubblica marinara, Trieste, edizioni LINT, 2007; Lissa 1866, la grande battaglia per l'Adriatico, Trieste, edizioni LINT, 2004; Vele di ventura, Trieste, edizioni LINT, 1998; Racconti di una vita - Racconti da Fiume - Storia dell'Istria - Racconti da un'altra sponda - Favole di pesci di mare, Trieste, edizioni LINT, 2001; «Bono taliano». Militari italiani in Jugoslavia dal 1941 al 1943: da occupatori a «disertori», Roma, Odradek, 2012
Per la EDIT di Fiume nel 2013 ha pubblicato "Racconti fra due mondi" in occasione del suo 85º compleanno; Montenegro amaro, Roma, Odradek, 2013; "L'inutile vittoria. La tragica esperienza delle truppe italiane in Montenegro (1941-1942)", Milano, Mursia, 2014
Terre di guerre e viaggi di pace, Roma, Odradek, 2015
Kommentar schreiben